گیربکس اتوماتیک یکی از مهمترین بخشهای خودروهای مدرن است که وظیفه انتقال قدرت و تعویض دنده را بدون دخالت راننده بر عهده دارد. مهمترین ویژگی این نوع گیربکس، تعویض نرم و بدون ضربه دندههاست. به همین دلیل زمانی که هنگام حرکت، تعویض دنده با ضربه، مکث یا لرزش همراه میشود، نشانهای از وجود ایراد در سیستم انتقال قدرت خودرو است.
اگر این مشکل به موقع بررسی نشود، ممکن است به خرابیهای جدیتر و هزینههای سنگین منجر شود. در این مقاله به بررسی مهمترین دلایل تقه زدن گیربکس اتوماتیک و راهکارهای رفع آن میپردازیم.
تقه زدن گیربکس اتوماتیک چیست؟
تقه زدن یا ضربه زدن گیربکس به حالتی گفته میشود که هنگام تعویض دنده، خودرو با تکان ناگهانی، لرزش یا ضربه همراه شود. این اتفاق معمولاً هنگام حرکت از حالت سکون، تعویض دندههای رو به بالا یا معکوس کشیدن رخ میدهد.
در شرایط عادی، صفحات کلاچ و باندهای ترمزی داخل گیربکس باید بهصورت نرم و هماهنگ درگیر شوند. هرگونه اختلال در فشار روغن، سیستم هیدرولیک یا قطعات الکترونیکی میتواند این هماهنگی را برهم زده و باعث ایجاد ضربه شود.
عملکرد گیربکس اتوماتیک چگونه است؟
گیربکسهای اتوماتیک معمولی بر پایه مجموعه دندههای سیارهای فعالیت میکنند. برخلاف گیربکسهای دستی که دندههای مشخصی دارند، در گیربکس اتوماتیک نسبتهای انتقال قدرت از طریق درگیر شدن مجموعهای از صفحات اصطکاکی، باندهای ترمزی و چرخدندههای سیارهای ایجاد میشود.
کنترل این فرآیند توسط بلوک هیدرولیک (ساعت گیربکس)، شیرهای برقی و واحد کنترل الکترونیکی انجام میشود. هرگونه اختلال در این اجزا میتواند باعث تعویض دنده نامناسب و ایجاد ضربه شود.
مهمترین دلایل تقه زدن گیربکس اتوماتیک
۱٫ افزایش دمای روغن گیربکس
گرما یکی از بزرگترین دشمنان گیربکس اتوماتیک محسوب میشود. زمانی که دمای روغن بیش از حد بالا میرود، خاصیت روانکاری و انتقال فشار آن کاهش پیدا میکند.
در این شرایط صفحات اصطکاکی بهدرستی درگیر نشده و تعویض دنده با ضربه همراه خواهد شد. خرابی شیر کنترل خنککن روغن یا عملکرد نامناسب رادیاتور گیربکس از مهمترین عوامل افزایش دمای روغن هستند.
نشانهها:
تقه زدن در ترافیک سنگین
تاخیر در تعویض دنده
بوی سوختگی روغن
داغ شدن بیش از حد گیربکس
۲٫ کثیف شدن روغن و فیلتر گیربکس
روغن گیربکس علاوه بر روانکاری، وظیفه انتقال فشار هیدرولیک را نیز بر عهده دارد. با گذشت زمان، روغن خاصیت خود را از دست داده و به ذرات فلزی و آلودگیها آلوده میشود.
همچنین گرفتگی فیلتر گیربکس موجب کاهش فشار روغن شده و عملکرد پمپ و تورک کانورتر را مختل میکند.
علائم روغن نامناسب:
ضربه هنگام تعویض دنده
مکث در شروع حرکت
روشن شدن چراغ هشدار گیربکس
تغییر رنگ روغن به قهوهای یا سیاه
۳٫ خرابی شیرهای برقی (سلونوئیدها)
سلونوئیدها مسئول هدایت روغن به مسیرهای مختلف گیربکس هستند. خرابی این قطعات باعث میشود فشار روغن بهدرستی تنظیم نشود و صفحات کلاچ با تاخیر یا شدت زیاد درگیر شوند.
نتیجه این اتفاق، تعویض دنده خشن و همراه با ضربه خواهد بود.
۴٫ خرابی بلوک هیدرولیک یا ساعت گیربکس
ساعت گیربکس یکی از حساسترین بخشهای سیستم انتقال قدرت است. گرفتگی مسیرهای روغن، خرابی سوپاپها یا فرسودگی قطعات داخلی این مجموعه میتواند باعث عملکرد نامنظم گیربکس شود.
در بسیاری از موارد، تعمیر یا سرویس ساعت گیربکس مشکل ضربه زدن را برطرف میکند.
۵٫ سبک رانندگی نامناسب
بسیاری از رانندگان بدون اطلاع از نحوه عملکرد گیربکس اتوماتیک، فشارهای ناگهانی و غیرمنطقی به آن وارد میکنند.
مواردی مانند:
گاز دادن ناگهانی
شتابگیریهای مکرر
توقف و حرکتهای پشت سر هم
رانندگی طولانی در ترافیک سنگین با حالت D
میتوانند باعث گیج شدن ECU و افزایش استهلاک گیربکس شوند.
۶٫ خرابی دسته موتور و دسته گیربکس
گاهی منشاء ضربه از داخل گیربکس نیست. خرابی دسته موتور یا دسته گیربکس باعث میشود لرزشها و تکانهای طبیعی خودرو با شدت بیشتری به اتاق منتقل شوند.
در این حالت راننده تصور میکند که گیربکس تقه میزند، در حالی که مشکل از سیستم نگهدارنده موتور و گیربکس است.
جدول مقایسه دلایل تقه زدن گیربکس اتوماتیک
| علت خرابی | علائم اصلی | میزان خطر |
|---|---|---|
| روغن کثیف یا کم | تاخیر در تعویض دنده، ضربه | زیاد |
| داغ شدن گیربکس | تقه در ترافیک، بوی سوختگی | زیاد |
| خرابی سلونوئیدها | تعویض دنده نامنظم | زیاد |
| خرابی ساعت گیربکس | ضربه شدید و گیجی گیربکس | بسیار زیاد |
| خرابی دسته موتور | لرزش و ضربه هنگام حرکت | متوسط |
| رانندگی نامناسب | تقههای مقطعی | متوسط |
چگونه از تقه زدن گیربکس جلوگیری کنیم؟
برای افزایش عمر گیربکس اتوماتیک رعایت نکات زیر ضروری است:
روغن گیربکس را طبق توصیه سازنده تعویض کنید.
وضعیت فیلتر گیربکس را بهصورت دورهای بررسی کنید.
از شتابگیریهای ناگهانی خودداری کنید.
هنگام توقفهای طولانی از حالت N استفاده کنید.
داغ شدن گیربکس را جدی بگیرید.
سرویسهای دورهای را به تعویق نیندازید.
در صورت مشاهده علائم اولیه، برای تعمیر گیربکس اتوماتیک به مرکز تخصصی مراجعه کنید.
چه زمانی باید به تعمیرگاه مراجعه کنیم؟
اگر هر یک از علائم زیر را مشاهده کردید، بهتر است در سریعترین زمان ممکن برای بررسی تخصصی اقدام کنید:
ضربه شدید هنگام تعویض دنده
روشن شدن چراغ هشدار گیربکس
گاز خوردن خودرو بدون افزایش سرعت
تاخیر در حرکت خودرو
لرزش یا صدای غیرعادی از گیربکس
بوی سوختگی روغن
نادیده گرفتن این علائم میتواند هزینههای سنگینتری برای تعمیر گیربکس اتوماتیک به همراه داشته باشد.
نتیجهگیری
تقه زدن گیربکس اتوماتیک یکی از رایجترین نشانههای وجود ایراد در سیستم انتقال قدرت خودرو است. عواملی مانند خرابی روغن، افزایش دمای گیربکس، نقص در شیرهای برقی، مشکلات بلوک هیدرولیک و حتی سبک رانندگی نامناسب میتوانند باعث ایجاد این مشکل شوند. تشخیص بهموقع و سرویس منظم گیربکس، علاوه بر کاهش هزینههای تعمیر، عمر مفید خودرو را نیز افزایش میدهد.
تماس با تعمیرگاه مانوک
اگر گیربکس خودروی شما هنگام تعویض دنده ضربه میزند، تاخیر دارد یا علائم خرابی را نشان میدهد، کارشناسان تعمیرگاه مانوک آماده ارائه خدمات تخصصی عیبیابی و تعمیر انواع گیربکسهای اتوماتیک هستند.
📞 شماره تماس: ۰۹۱۲۷۹۳۳۶۷۷
با یک بررسی تخصصی و بهموقع، از خرابیهای پرهزینه و آسیبهای جدی به گیربکس خودروی خود جلوگیری کنید. تعمیرگاه مانوک با سالها تجربه در زمینه تعمیر گیربکسهای اتوماتیک، همراه مطمئن شما خواهد بود.
بدون دیدگاه